Proteinler : Enerji sağlamalarının yanı sıra büyüme, gelişme ve yıpranan hücrelerin yenilenmesi için gereklidir. Ayrıca proteinler besin öğelerinin vücutta kullanılmasında görev alan enzim ve hormonlarında yapısını oluşturmaktadır.
Vitaminler : Sinir ve sindirim sistemlerinin normal çalışmasına, besin öğelerinin elverişli olarak kullanılmasına ve vücut direncine yardımcıdır.
Mineraller : Bazı vitaminler vücudun yapıtaşıdır. Bazıları da besin öğelerinin yıkım ve yapımındaki kimyasal değişmeleri düzenleyicidir.
Su : Besinlerin vücuda alınması, sindirimin kolaylaşmasını, hücrelere taşınmasını ve hücrelerde metabolizma sonucu oluşan zararlı öğelerin dışarı atılmasını sağlar. Ayrıca vücudun ısı denetçisidir.
Doğanın bize sunduğu her besini yemek imkanımız olmadığı gibi yememize de gerek yoktur. Daima birbirinin yerini tutan besinler bulunmaktadır. Önemli olan hangi besinin hangisinin yerini tuttuğunu bilmektir. Besinler besleyici değerleri yönünden 5 grupta toplanır. Bu gruplar;
1. Grup Et Ürünleri : Et, tavuk, balık, yumurta, kurubaklagiller ve bu besinlerden üretilen yiyeceklerdir. Bunlardan günde 2 porsiyon alınmalıdır.
2. Grup Sebze ve Meyveler : Sebze ve meyveler, C vitamini ihtiyacımızı karşılar. Günde 3-4 porsiyon yeterli olmakla birlikte 1 porsiyonun yeşil yapraklı sebze veya limon, portakal veya domates olmasına dikkat edilmelidir.
3. Grup Tahıl Ürünleri : Tahıl ve tahıldan yapılan yiyecekler, her öğünde 1-2 dilim ekmek, makarna, şehriye, börek gibi yiyeceklerde günde 1-3 porsiyon alınmalıdır. Porsiyon sayısı kişinin kilosu ve yaptığı işte harcadığı enerjiye göre ayarlanmalıdır. Fazla şeker tüketimi kişinin dengesiz beslenmesine yol açar.
4. Grup Süt Ürünleri : Süt ve sütten yapılan yiyecekler, kalsiyum ihtiyacı için son derece önemlidir. Günde 1-3 porsiyon alınmalıdır. Çocuklarda ve orta yaşın üzerinde 3 porsiyon alınmalıdır.
5. Grup Yağlar : Salatalar ve yemeklerin hazırlanmasında kullanılan aşırıya kaçmayan yağ miktarı günlük yağ ihtiyacını karşılar. Yiyeceklerin bileşimlerinde bulunan yağlar günlük gereksinmenin yarısını karşılar.
Her grup içindeki besinler birbirinin eşdeğeridir. Ancak enerji, protein ve vitamin içeriği açısından eşit değildir.
|